Paul Dekker

Oprichter van de Meisner Acadmie

De lijn van Meisner: hoe de Meisner Academie ontstond

Sanford Meisner en de oorsprong van zijn acteertechniek

Sanford Meisner was een van de meest invloedrijke acteerleraren van de twintigste eeuw. Als lid van het legendarische Group Theatre in New York (met Lee Strasberg en Stella Adler) ontwikkelde hij een eigen benadering van het acteervak, gebaseerd op één centraal principe: waarachtig handelen onder verbeelde omstandigheden.

Zijn techniek, later bekend als de Meisner-techniek, legt de nadruk op echte aanwezigheid, echte luisterbereidheid en echte reactie, niet op zelfanalyse of het opwekken van emoties. Meisners werk is wereldwijd erkend als een van de meest grondige en effectieve systemen voor acteursvorming.

Paul Dekker en de weg naar New York

Paul Dekker was in de jaren tachtig actief als acteerleraar in Nederland toen hij voor het eerst van William Esper hoorde, via een medestudent die net terug was van een regiestage in Amerika. Wat hij hoorde, raakte hem. Hij schreef Esper een brief. Maanden later belde Esper hem op: hij was welkom.

Het zou nog jaren duren voor Dekker daadwerkelijk ging. Eerst leidde zijn pad langs Grotowski, bij wie hij van 1982 tot 1989 intensief workshops volgde. In 1989 raakte Dekker opnieuw gefacineerd; hij vloog naar New York en ging voor het eerst kijken in een les van Esper. Na tien minuten wist hij het. Hij bleef drie maanden.

In 1990 verhuisde Dekker met zijn gezin naar New York. Gedurende veir jaar volgde hij de volledige opleiding bij Esper en observeerde hij lessen in de studio en Rutgers University. Esper liet hem overal toe: lessen, repetities, colleges van andere docenten. Op een gegeven moment kondigde Esper hem aan in de klas met de woorden: “Paul — he’s my shadow.”

De aanbeveling van William Esper

Na Dekkers vertrek schreef William Esper een persoonlijke aanbeveling. Daarin vergelijkt hij Dekkers zoektocht met die van Stanislavski: een leven gewijd aan het begrijpen van het acteervak. Esper schreef dat hij Dekker nooit heeft gezien als een gewone student, maar als iemand met een bijna fanatieke drang om acteren te doorgronden. Hij constateert dat het Meisner-werk in Europa minder bekend was dan in Amerika, en dat mensen zoals Dekker daar verandering in brachten.

Die aanbeveling is geen frivool briefje. Ze is de bevestiging van een directe pedagogische lijn: Meisner → Esper → Dekker.

Terug in Nederland — en de oprichting van de Meisner Academie

Terug in Nederland probeert Dekker het Meisner-werk te introduceren aan de toneelacademie in Eindhoven. Niemand snapte wat hij deed; en hij snapte dat hij daar niet de ruimte zou vinden. Hij bood zijn ontslag aan en begon op eigen initiatief met lessen in zijn woonplaats, met groepen die groeiden en bloeiden gedurende vijf jaar. Later verplaatste het werk zich naar Den Bosch, waar hij samenwerkte met de Koningstheateracademie en uiteindelijk de Meisner Academie opbouwde tot de school die ze vandaag is, met lessen in Den Bosch en Amsterdam.

Wat Dekker bij Esper leerde, geeft hij door aan anderen: Martijn Hullegie, Charissa van Rijswijk, Erwin Dekker. De structuur, de opbouw, de didactiek: het zijn dezelfde principes die Meisner ontwikkelde en die Esper verfijnde, nu toegepast in een Nederlandse context door een leraar die ze van binnenuit kent.