“Het is geen gewone les. Het is een werkplaats,” zegt Charissa van Rijswijk. “We gaan niet alleen trainen zoals in jaar één en twee van de Meisner-opleiding. We gaan maken. We gaan iets vormgeven dat van jou is.”
Vanaf januari start bij de Meisner Academie in Den Bosch een nieuwe reeks van tien maandagavonden (maximaal 12 deelnemers) onder leiding van Charissa. De reeks heet Werkplaats voor Acteurs: Gevorderd Scenewerk en is gericht op alumni van de Meisner Academie en ervaren spelers met een stevige basis in psychologische acteertechniek.
De opzet is simpel: één keer per week drie uur werken aan een scène of monoloog, alleen of in een duo, met regie en coaching. Het doel is groei. En als de groep dat wil, kan het ook richting presentatie, auditie-repertoire of zelfs klein festivalwerk.
“De tweejarige Meisner-opleiding richt zich op het trainen van je instrument,” zegt Charissa. “Luisteren. Ontvankelijkheid. Moment-tot-moment leven. Deze werkplaats vertrekt vanuit al die technieken, maar vraagt vervolgens: wat dóé je ermee? Hoe staat jouw scène op de vloer? Hoe breng je je materiaal naar publiek?”
Van tafel tot speelvloer
We beginnen niet middenin, zegt ze. Ook als iemand al een scène gespeeld heeft, gaan we terug naar de basis.
“Ik wil graag weer samen naar de analyse: wat staat er feitelijk? Wat gebeurt er onder de woorden? Wat ligt er in de relatie? In een scène die iemand al kent, kan dat sneller gaan. In nieuw materiaal nemen we daar meer tijd voor. Maar iedereen doorloopt dezelfde stappen: tekstbegrip, parafraseren, handen en voeten geven, spelen van moment tot moment.”
Die werkwijze sluit direct aan op het tweede jaar van de Meisner-opleiding, waar scènes niet als ‘product’ gebruikt worden maar als trainingsmateriaal om waarachtigheid, impuls en verbinding te verdiepen. In de werkplaats wordt dit werk aangescherpt, maar nu met een regie-insteek. “Ik kijk mee als maker,” zegt Charissa. “Ik geef richting. Ik bied beelden. Maar ik blijf naast je staan, niet erboven. Mijn wil is geen wet. Het blijft jouw scène.”
Waarom regie?
Charissa werkt als theatermaker, regisseur en docent in Noord-Brabant en daarbuiten. Ze studeerde Meisner acteertechniek (Paul Dekker), rondde Musicaltheaterdans af aan Fontys, deed de postacademische opleiding Docent Theater (Toneelacademie Maastricht) en behaalt haar Master Kunsteducatie aan Fontys Academy of the Arts, waarin ze zich o.a. verdiept in interdisciplinariteit, interculturaliteit en maken in co-creatie. Daarnaast werkt ze als regisseur en coach in zowel amateur- als professionele settings, geeft ze theatertraining in het onderwijs en staat ze zelf op de vloer (o.a. als Frau Schmetterling in de Efteling).
Die achtergrond bepaalt ook de toon van de werkplaats.
“Ik ben heel tekstgevoelig,” zegt ze. “Ik hoor of tekst landt. Ik zie of een handeling klopt. Ik werk veel met beelden. Ik zie vaak waar een scène op slot zit en hoe je hem weer kan laten ademen.” Spelers ervaren dat als precies en tegelijk uitnodigend, niet dwingend. Een deelnemer omschreef haar zo: “Charissa ziet alles en weet met haar terugkoppeling woorden of zinnen meer betekenis te geven… Ze staat naast me. Ik ben heel blij met haar regie.”
Een andere speler zei: “Ze helpt me om heel dicht bij mezelf te komen, op een authentieke plek van waaruit ik wil creëren. Ze voelt heel fijngevoelig aan, maar ze staat ook met twee voeten op de grond. Ze geeft ook gewoon praktische handvatten. Daardoor worden ideeën echt speelbaar.”
Werkplaats, geen klas
Een belangrijk verschil met regulier scènewerk in lesvorm is dat het hier niet ophoudt bij ‘leuke oefening, volgende week weer iets anders’. Het materiaal blijft van de speler. Er mag toegewerkt worden naar iets wat bestaat buiten de studio.
“Dat kan een auditie-monoloog zijn die altijd paraat moet zijn,” zegt Charissa. “Dat kan een duoscène zijn die je wilt laten zien. Dat kan ook een beginnetje zijn van een kleine voorstelling. Ik zou het fantastisch vinden als sommige scènes uiteindelijk terechtkomen op een dialoogfestival of in een Gluren-bij-de-Buren-achtig programma. Er zijn zoveel plekken waar je klein, eerlijk, dicht-op-de-huid spel kunt laten zien. Het hoeft geen twee uur durend stuk te zijn om echt te zijn.”
We hebben dat eerder ook gezien bij alumni. Denk aan ‘Night Mother’ met Iris en Anita. Ze begonnen met Advanced scene studies in de academie. Twee spelers die elkaar niet kenden, een tekst die nieuw was. Het groeide uit tot een productie die inmiddels op meerdere plekken in het land heeft gestaan. Of de stukken die vorig jaar op Meisner Festival te zien waren, van onder andere Karlijn en Rob. In sommige gevallen waren er maar drie repetities nodig om iets te laten landen. “Dat heeft alles te maken met inzet en eigen werk tussen de sessies,” zegt Charissa. “In deze werkplaats krijgen spelers meer tijd – tien weken – maar dezelfde verantwoordelijkheid. Je werkt in de les zo’n twintig tot veertig minuten aan je scène, dus het vraagt ook zelfstudie en herhaling door de week.”
De taal van Meisner blijft leidend
Wat voor Charissa plezier geeft in het werken met (voormalige) Meisner-studenten, is de gedeelde taal. “Als ik zeg: gebruik je ‘as if’, of: doe je emotionele voorbereiding via de dagdroom, of: waar ben je nú mee bezig, fysiek, in dit moment – dan hoef ik dat niet meer helemaal uit te leggen. Iedereen weet wat ik bedoel. Dat maakt dat we sneller de diepte in kunnen.
Ze noemt de dagdroom als voorbeeld.
“De dagdroom gebruik ik heel vaak als huiswerk. Niet alleen als jouw eigen interne voorbereiding, maar ook als gedeelde voorgeschiedenis tussen twee spelers. Wat hebben jullie meegemaakt vóór de scène? Wat is niet uitgesproken, maar wel voelbaar in jullie lijven? Dat kan je samen vormgeven. Dat voedt het spel zó concreet dat je subtekst niet meer hoeft te verzinnen – je voelt haar.”
En dan die simpele vraag die in Meisner altijd terugkomt: wat ben je aan het doen? “Die psychofysieke actie is voor mij een basistool. Als je niet weet wat je aan het dóén bent in dit moment, blijf je hangen in idee en intentie. Spel wordt dan conceptueel. Zodra je weet wat je doet – ik haal hem over, ik hou hem tegen, ik red mezelf, ik hou mezelf overeind – wordt het direct menselijk.”
Voor wie is deze werkplaats?
- Alumni van de Meisner Academie, jaar 1/2 afgerond (of gelijkwaardig niveau).
- Ervaren spelers met een stevige basis in psychologische acteertechniek.
- Acteurs die actief willen blijven na hun opleiding en niet willen terugvallen in “ik speel pas weer als ik een rol krijg”.
- Makers die materiaal willen ontwikkelen richting klein publiek of festival.
- Spelers die een sterk auditie-repertoire willen bouwen of aanscherpen.
Instroom gebeurt na een kort gesprek. Niet als toelatingsexamen, maar om scherp te krijgen: waar sta je, waar wil je naartoe, wat heb je nodig?
Waarom meedoen?
- Je blijft spelen, ook als je geen productie draait.
- Je scherpt je analyse aan en houdt je instrument warm.
- Je oefent wekelijks met tegenspelers die dezelfde taal spreken.
- Je werkt met mini-regie van iemand die zowel maker als docent is.
- Je bouwt concreet repertoire dat je kunt laten zien.
Praktisch
Lesgeld
€ 419 voor 10 lessen
€ 335 met CJP (20% korting)
Lestijden
(max. 12 deelnemers)
Maandagavond 19:00 – 22:00
10 sessies van begin januari t/m half maart
Locatie: Meisner Academie Den Bosch
Lucas van Leydenstraat 25
5213 BB Den Bosch
Aanmelden
Stuur een email aan de academie studio of stuur een bericht. We koppelen je aan Charissa voor een kort gesprek over je doelen en materiaal. Daarna hoor je of je kunt instromen.
Charissa: “Ik kijk ernaar uit om met spelers te werken die honger hebben. Mensen die niet alleen willen ‘repeteren omdat het moet’, maar die willen onderzoeken wat er echt in die scène leeft. En dan kijken we samen hoe ver we dat kunnen laten komen.”